Actueel

Waarde toevoegen door ketendenken

PALI investeert als grote naam uit de kalversector in de varkensvleesketen. Met de overname van slachterij De Wit in Geldrop verandert PALI van handelaar in verwerker. Met de opgedane ervaring in de kalversector denkt directeur Martijn Paridaans waarde toe te kunnen voegen aan de varkensvleesketen. Transparantie en ketensamenwerking zijn daarbij de kernwoorden. “In de varkensvleesketen wordt te veel op eilandjes geopereerd met de blik op de korte termijn.”

De afgelopen jaren is het aantal varkensslachterijen afgenomen vanwege sluiting of overnames door andere slachterijen. Het begon erop te lijken dat de slachtcapaciteit in handen zou blijven van de gevestigde orde. Totdat ineens het bericht kwam dat de PALI Group, groot in de kalverhouderij, zich had begeven op de varkensmarkt door de overname van slachterij De Wit in Geldrop. Een nieuwkomer blijkt PALI echter allerminst te zijn. Ofschoon het familiebedrijf driekwart van haar omzet in de kalversector genereert, is het al vanaf de beginjaren actief in de varkenshandel en zet het al meer dan 10 jaar wekelijks 10.000 varkens om. 

Historie
De historie van PALI begint in 1959, toen de grondleggers en naamgevers van het bedrijf Tiny Paridaans en Bert Liebregts uit Eersel onder de naam PALI in de veehandel beginnen. Vooral in de kalverhouderij maakt het bedrijf naam. Dat leidt uiteindelijk in 1992 tot het instappen in de Vitelco slachterij in Den Bosch en het opzetten van een geïntegreerde kalverketen met participatie in alle schakels, incluis een looierij waar de kalfshuiden verwaard worden. Vandaag slacht PALI bij Vitelco jaarlijks 350.000 kalveren en hebben ze 45.000 kalveren op voergeld staan.

In de schaduw van de expansie in de kalverhouderij stond de groei van de varkenshandel. In de afgelopen decennia heeft PALI gestaag de omzet in varkens laten groeien. Deels door autonome groei, maar ook overnames werden niet geschuwd. Chronologisch werden de handelsactiviteiten van Verstegen Volkel (1998), Arts Volkel (2004) en Van de Ven Heesch (2006) en varkenshandel Bouw, Erp (2015) overgenomen. Dat leidde uiteindelijk tot een omzet van ruim 10.000 varkens per week. Deze worden nu grotendeels verwerkt in de slachterij van De Wit in Geldrop, waar PALI in het verleden ook aan leverde.

Waarde toevoegen
Met het instappen in het verwerken van varkensvlees gaat het bedrijf zich op een geheel nieuwe markt storten. Want kalfsvlees is een heel ander product dan varkensvlees, getuigt directeur Martijn Paridaans. “We hebben natuurlijk wel onze contacten, maar de markt voor kalfsvlees is heel anders georganiseerd dan die van varkensvlees. Kalfsvlees is een nicheproduct dat niet tot het dagelijks menu van de consument behoort.

Varkensvlees is in die zin meer een bulkproduct, waar ook hele andere volumes in omgaan. Daar moeten we onze weg nog in zoeken. Gelukkig hebben we goede contacten met de afnemers van de vorige eigenaren.

Twee maanden slacht PALI nu op de locatie in Geldrop. Wekelijks komen er 8.500 varkens aan de haak. Dat is nog niet voldoende om de totale eigen handel te verwerken. Extern worden er daarom nog 5.000 varkens geslacht. Hoewel PALI absoluut ambitie heeft, kan Paridaans geen aantallen noemen die het bedrijf op korte termijn wil gaan slachten. “We hebben niet de ambitie om ons te meten met de grote slachters. Daar is onze locatie niet geschikt voor. Als ik dan toch aantallen moet noemen, dan hoop ik dat we over twee jaar 15.000 varkens kunnen slachten. En dat zullen we alleen doen als onze afnemers ook daadwerkelijk die vraag hebben.”

Daarmee licht Paridaans een tipje van de sluier op van de toekomst van de varkenshouderij, zoals hij deze verwacht. “Ik ga niet beweren dat wij het wiel uitvinden, maar we zien wel een hele inefficiënte varkensvleesketen. Wij denken dat we met onze vergaarde kennis uit de kalverhouderij waarde kunnen toevoegen aan de varkenshouderij. Dat is de aanleiding geweest om zelf te gaan slachten.”

Volgens Paridaans opereren de verschillende ketenschakels op eilandjes en hanteert elke schakel een kortetermijngedachte.

Er moet natuurlijk vandaag wel geld verdiend worden door de schakels, maar door samen te werken kun je meer realiseren.

Martijn Paridaans, Directeur PALI Group

Paridaans noemt het voorbeeld van een stijgende varkensprijs. “Op het moment dat de beursprijs stijgt, wachten varkenshouders met leveren omdat ze verwachten dat een week erop de prijs nog hoger is. Bij een dalende prijs zien we precies het tegenover gestelde. Dat betekent dat wij de ene week 4 dagen kunnen slachten wegens een gebrek aan varkens en de week erna op zaterdag moeten slachten om het aantal varkens weg te werken. Dat kost de hele keten geld en dus ook de veehouder.” Hoewel de kalverhouderij bekend staat om haar integratiemodel, is dat geen structuur die PALI in de varkenshouderij wil introduceren. “Er is geen marktwerking als de hele sector geïntegreerd is. Daarom hebben wij in de kalverhouderij slechts een gedeelte geïntegreerd en werken we veel met vrije mesters.” 

Concepten
Met 8.500 slachtingen per week neemt PALI een kleine rol in de slachterijwereld. Afgemeten naar de Nederlandse varkenshouderij wordt slechts 1 procent van de productie in Geldrop geslacht. De relatieve kleine schaal biedt in de veranderende markt kansen voor conceptproductie waarin de hele keten samenwerkt. Toch is conceptproductie niet het doel dat PALI ambieert. “Conceptproductie is interessant, mits het niet kostprijsverhogend werkt. Hoewel 90 procent van onze producten binnen de landsgrenzen afzet vindt, is de hele varkensmarkt afhankelijk van export. In het buitenland worden de extra conceptkosten niet teruggehaald in de markt.” Paridaans is ervan overtuigd dat de meerwaarde voor de sector vooral te vinden is in het optimaliseren van de keten. “Wij hebben ervaring in het denken in ketens. Onze taak als slachter is helder. Wij maken de vertaalslag van consument naar producent. Als onze afnemers bepaalde eisen hebben aan genetica, vet/spierverhouding of slachtgewicht, dan moeten wij dat communiceren naar onze leveranciers, de varkenshouders.” 

Hoe een efficiëntere keten in de prijsstelling verwerkt zal worden, is nu nog gissen. Vooralsnog gaat PALI niet met een huisnotering komen, maar betaalt het uit op basis van de beursprijs. “We sluiten niet uit dat we in de toekomst wel met een eigen notering gaan komen, maar vooralsnog focussen we ons op het optimaal verwaarden van het varkensvlees en het profileren van ons bedrijf. We zijn ingestapt op het moment dat de markt aan het veranderen is. Dat is niet alleen in de varkenshouderij, maar ook in de kalverhouderij van toepassing. De vleesconsumptie in Nederland daalt, maar tegelijkertijd is Nederland geen gemiddeld land. We hebben hier een hogere economische welvaart en een kritischer consumentengedrag. In andere landen met een lagere economische welvaart speelt dat niet. Hoewel we veel ervaring hebben in de kalverhouderij, moeten we nog veel leren in de internationale handel van varkensvlees. Daar ligt voorlopig onze prioriteit.”

Bron: Varkensbedrijf
Tekst: Rob van Ginneken